ว่าด้วยเรื่องดุลยภาพ

Image

ปัญหาหลายอย่างที่เกิดขึ้นไม่ว่าจะในร่างกายหรือในสังคมในขณะนี้เกิดขึ้นเนื่องจากการขาด “ดุลยภาพ” พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตโต) ในหนังสือ”การแพทย์ยุคใหม่ในพุทธทัศน์” กล่าวว่า ดุลยภาพเป็นหลักสำคัญของชีวิตและสรรพสิ่ง ดุลยภาพนั้นไม่ใช่มีเพียงสองส่วนมาทำให้สมดุลกันแต่มีหลายส่วนเข้ามาชุมนุมกันประกอบกัน ส่วนประกอบต่างๆต้องมีความสัมพันธ์อย่างพอเหมาะพอดีได้สัดส่วน
– ดุลยภาพทางร่างกายดีทำให้สุขภาพดี
– ดุลยภาพทางเศรษฐกิจดีทำให้ชีวิตมั่นคง
– ดุลยภาพทางสังคมดีประชาชนมีสันติสุข
– ดุลยภาพทางจิตใจหากขาดไปก็จะมีโรคทางจิตใจ

แม้ในทางธรรม การปฎิบัติก็ต้องมีดุลยภาพ ในการนับถือศาสนายิ่งต้องมีดุลยภาพ ส่วนใหญ่ในการนับถือศาสนานั้น เรามักจะได้ยินคำว่าศรัทธานำมาก่อน แต่ในทางพุทธศาสนาบอกว่า “ศรัทธาเป็นคุณธรรมอย่างเดียวไม่พอ จะปล่อยให้ศรัทธาเรื่อยเปื่อยไม่ได้ต้องมีดุลยภาพ สิ่งที่จะทำให้ให้เกิดดุลยภาพคู่กับศรัทธาคือ ปัญญา

อินทรีย์ 5 ประกอบด้วย ศรัทธา ปัญญา วิริยะ สมาธิ สติ

คู่ดุลยภาพคู่ที่ 1 ศรัทธา คู่กับ ปัญญา

– ศรัทธาที่ไม่มีปัญญามาคุมจะกลายเป็นความงมงาย แต่หากให้ปัญญามากเกินไปมักมองข้ามอะไรง่ายๆ เอาความรู้ที่ตัวมีอยู่ไปวินิจฉัย คอยจะปฏิเสธไปหมด บางทีก็ฟุ้งซ่านเกินไป ปรับศรัทธากับปัญญาให้สมดุลกัน ศรัทธาเป็นตัวช่วยนำสู่ปัญญา หรือใช้ปัญญาพิจารณาจนกระจ่างแล้วเกิดศรัทธา

คู่ดุลยภาพคู่ที่ 2 วิริยะ คู่กับสมาธิ

– วิริยะคือความเพียรพยายามเห็นอะไรก็เป็นสิ่งท้าทายใจสู้จะทำให้สำเร็จจะก้าวไปข้างหน้า สมาธิคือความมีใจแน่วแน่ สงบมั่นคง วิริยะมากไปจะกลายเป้นพล่าน สมาธิมากไปจะกลายเป็นเกียจคร้าน (ติดสุข) วิริยะกับสมาธิต้องปรับให้เสมอกันพอดี

สติ – เป็นตัวที่อยู่ตรงกลางตรวจสอบคอยควบคุมยับยั้ง ปฏิบัติธรรมจึงต้องมีดุลยภาพดังว่า

หลักมัชฌิมาปฏิปทา หรือที่ชอบเรียกกันว่า ทางสายกลางก็คือ ทางแห่งดุลยภาพหรือการปฎิบัติอย่างพอเหมาะพอดีนี่เอง (เก็บความมาจาก “การแพทย์ยุคใหม่ในพุทธทัศน์ โดย พระพรหมคุณาภรณ์ ป.อ. ปยุตโต)

สุทธิดา มะลิแก้ว
10 กค. 2556

This entry was posted in opinion and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

3 Responses to ว่าด้วยเรื่องดุลยภาพ

  1. Seri Kantajai says:

    I like like (อ่านว่า”ไอไล้ค์ไลค์”) มายมายครับ…สาธุ สาธุ สาธุ…

  2. Wattana Ja says:

    เยี่ยม !!

  3. Viroj says:

    คุณสุทธิดาครับ ผมขอรบกวนครับอ่านเรื่องท่ีคุณไปจัดกระดูกท่ีบอกหมอฮามาก หมอท่านนี้อยู่ท่ีไหนบอกบอกได้ไหมครับ หรือติดต่อได้อย่างไรครับ ผมเแ็นกระดูกหลังเคลื่อนเลยจะขอความช่วยเหลือครับ ชื่อผมวิโรจน์ รับราชการครับ โทร 085 1445566 ครับถ้าจะกรุณาแจ้งท่ี e-mail ก้อได้ครับ viroj.ta@rd.go.th จะขอบคุณมากครับ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s