Monthly Archives: July 2013

ภาษาไทยเอาไงดี*

  โดย สุทธิดา มะลิแก้ว  ว่างๆก็ลองคิดดูเล่นๆในเรื่องของภาษาไทยที่เราพูดกันมาตั้งแต่เกิดก็พบว่าหลายๆคำ หากเจาะลึกลงไปแล้ว มันดูแปลกๆ หากเป็นชาวต่างชาติมาเรียนภาษาไทยแล้วก็คงจะงงๆอยู่ไม่ใช่น้อยเพราะว่าคำเหล่านั้นที่เวลาพูด แล้วเพราะว่าความหมายมันช่างกำกวมอย่างยิ่ง บางคำมีความหมายเหมือนกับดีแต่กลายเป็นร้ายไปเสีย อย่างนั้น บางคำก็ไม่แน่ใจว่าความหมายมันจะดีหรือจะร้ายดี ลองดูตัวอย่างคำเหล่านี้และพิจารณากันเล่นๆ สนุกๆกันดีกว่า เริ่มต้นกันเลยด้วยคำแรกกับคำว่า “งามหน้า” คำนี้ไม่ได้แปลว่า “หน้างาม”หรือ “หน้าสวย”แต่กลับกลายเป็น เรื่องน่าอับอาย ใครมาบอกเราว่า “งามหน้าไหมล่ะแก” แทนที่จะเป็นคำชมกลับเป็นคำด่าไปเสียนี่ ต่อมาคำว่า “ตัวดี” “ปากดี” “มือดี”  เหล่านี้ล้วนไม่ใช่คำชม เช่นมีคนมาเรียกหญิงคนหนึ่งว่า “นังตัวดี”  แปลว่าคนนั้นคงไม่ดีแล้วแน่ๆ เพราะคำว่า คำนี้คือ นังตัวร้าย นั้นเอง ในขณะเดียวกันคำว่า “ปากดี” ก็กลับหมายถึง “ปากไม่ดี”เพราะคำว่า “ปากดี” มักใช้เป็นสำนวนประชดประชัน เวลาคนที่ชอบเถียงโดยเฉพาะตอนเด็กมาพูดต่อปากต่อคำกับผู้ใหญ่ก็จะถูกบอกว่า “ปากดีนักนะ” ก็เท่ากับว่า ปากไม่ดีนั่นเอง ส่วนคำว่า “มือดี” ก็กลับกลายเป็นพวกที่ใช้มือมาทำเรื่องร้าย  เช่น … Continue reading

Posted in Uncategorized | 3 Comments

บุญทำกรรมแต่ง

พูดถึงเรื่องบุญและกรรม คิดว่าคนไทยส่วนใหญ่น่าจะได้ยินสำนวน “บุญทำกรรมแต่ง”  กันมาบ้าง ค้นหาความหมายจากหลายๆที่ก็พบว่าให้ความหมายถึงเอวาไว้ว่า บุญหรือบาปที่ทำไว้ในชาติก่อนเป็นเหตุให้รูปร่าง หน้าตาหรือชีวิตของคนเราในชาตินี้สวยงาม ดีชั่ว เป็นต้น  หรืออีกวลีหนึ่งที่มักจะมีการพูดถึงคือ “แล้วแต่บุญแต่กรรม”  ดูเหมือนว่าเวลาสรุปด้วยวลีนี้แล้วเท่ากับคงไม่สามารถทำอะไรอะไรได้อีกเพราะเหมือนกับว่าชีวิตเราได้ถูกกำหนดแล้วอย่างนั้น  ที่เอาเรื่องนี้มาพูดวันนี้จริงๆแล้วไม่ได้ต้องการจะวิเคราะห์ว่า เรื่องนี้เป็นจริงหรือไม่จริง ใช่ไม่ใช่แต่ประการใด เพียงแต่กำลังจะพูดถึงเรื่องบุญเรื่องกรรมกันหน่อย  ว่าที่แท้แล้วในทางศาสนาพุทธนั้น “บุญ” คืออะไร หรือการทำบุญที่ถูกต้องแล้วต้องทำอย่างไร และทำบุญแบบไหนที่ได้บุญมากบุญน้อยตามคำสอนขององค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า หรือ “ กรรม” ที่แท้แล้วคืออะไร เมื่อวันที่ 22 กรกกฎาคมที่ผ่านมา ตรงกับวันอาสาฬหบูชาเป็นวันสุดท้าย ของคอรส์ปฏิบัติวิปัสสนา เป็นเวลา 5  วันที่มีอาจารย์ฐานันตร์ ปุญญานุภาพ เป็นผู้ถ่ายทอดและชี้นำแนวทางวิปัสสนาให้แก่เหล่าศิษย์ทั้งหลาย ( เรื่องการฝึกปฎิบัติวิปัสสนาดังกล่าวนี้จะเล่าให้ฟังในโอกาสต่อไป) ในช่วงสุดท้ายของวันอาจารย์ได้บรรยายธรรมที่นำมาสู่ความกระจ่างแจ้งแก่ใจ ในเรื่องของ “บุญ”ของ … Continue reading

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , | Leave a comment

เส้นเขตแดนสยามประเทศ/ Boundaries of Siam

BOOK REVIEW สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี และ อัครพงษ์ ค่ำคูณ ผู้กล่าวอ้างว่ามีความใกล้ชิดเส้นเขตแดนมากกว่าใคร เพราะพากันมีบ้านอยู่แถวๆนั้น ได้รวมเล่ม “เขตแดนสยามประเทศไทยกับลาวและกัมพูชา” เพื่อทำความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการในการสร้าง “ตัวตน” หรือ ตามศัพท์ของศาสตราจารย์ ธงชัย วินิจจะกูลว่า “ภูมิกายา” ของไทยว่าเป็นมาอย่างไร ปัญหาเรื่องเขตแดนกลายเป็นความขัดแย้งในยุคหลังสงครามเย็นระหว่างไทยกับเพื่อนบ้านด้วยสาเหตุหลายประการ ส่วนหนึ่งอาจจะเกิดจากความเข้าใจที่ไม่ตรงกันเช่นกรณีของไทยและลาว อีกส่วนหนึ่งก็เป็นความจงใจเช่นในกรณีของไทยกับกัมพูชา แต่ความขัดแย้งนั้นดังที่บรรณาธิการ ศาสตราจารย์ (พิเศษ) ชาญวิทย์ เกษตรศิริ บรรณาธิการของเล่มนี้ได้กล่าวไว้ว่า สร้างความเสียหายทั้งชีวิตและทรัพย์สิน สุภลักษณ์ ได้ศึกษาและประมวลประเด็นปัญหาเกี่ยวกับเส้นเขตแดนระหว่างไทยและลาวพบว่าเส้นเขตแดนระหว่างสองชาติจะมีความชัดเจนมากในสมัยปัจจุบันแต่ปรากฎว่ายังมีอีกหลายจุดที่ยังหาความชัดเจนไม่ได้ โดยเฉพาะบริเวณที่เคยเป็นชนวนสงครามระหว่างสองชาติ อัครพงษ์ ได้นำเสนอพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของเส้นเขตแดนไทยและกัมพูชา ผ่านความหมายและคำจำกัดความของคำว่า เขตแดม พรมแดน และชายแดน โดยอธิบายลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่มีผลต่อการปรากฎตัวขึ้นของเส้นเขตแดน การศึกษาเรื่องชายแดนระหว่างไทยกับลาวและกัมพูชานั้นแม้จะปรากฎว่ามีการให้ความสำคัญกับปัญหาในเชิงเทคนิกว่าด้วยการกำหนดเส้นเขตแดน … Continue reading

Posted in book review | Tagged , , , , , | Leave a comment

ว่าด้วยเรื่องดุลยภาพ

ปัญหาหลายอย่างที่เกิดขึ้นไม่ว่าจะในร่างกายหรือในสังคมในขณะนี้เกิดขึ้นเนื่องจากการขาด “ดุลยภาพ” พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตโต) ในหนังสือ”การแพทย์ยุคใหม่ในพุทธทัศน์” กล่าวว่า ดุลยภาพเป็นหลักสำคัญของชีวิตและสรรพสิ่ง ดุลยภาพนั้นไม่ใช่มีเพียงสองส่วนมาทำให้สมดุลกันแต่มีหลายส่วนเข้ามาชุมนุมกันประกอบกัน ส่วนประกอบต่างๆต้องมีความสัมพันธ์อย่างพอเหมาะพอดีได้สัดส่วน – ดุลยภาพทางร่างกายดีทำให้สุขภาพดี – ดุลยภาพทางเศรษฐกิจดีทำให้ชีวิตมั่นคง – ดุลยภาพทางสังคมดีประชาชนมีสันติสุข – ดุลยภาพทางจิตใจหากขาดไปก็จะมีโรคทางจิตใจ แม้ในทางธรรม การปฎิบัติก็ต้องมีดุลยภาพ ในการนับถือศาสนายิ่งต้องมีดุลยภาพ ส่วนใหญ่ในการนับถือศาสนานั้น เรามักจะได้ยินคำว่าศรัทธานำมาก่อน แต่ในทางพุทธศาสนาบอกว่า “ศรัทธาเป็นคุณธรรมอย่างเดียวไม่พอ จะปล่อยให้ศรัทธาเรื่อยเปื่อยไม่ได้ต้องมีดุลยภาพ สิ่งที่จะทำให้ให้เกิดดุลยภาพคู่กับศรัทธาคือ ปัญญา“ อินทรีย์ 5 ประกอบด้วย ศรัทธา ปัญญา วิริยะ สมาธิ สติ คู่ดุลยภาพคู่ที่ 1 ศรัทธา คู่กับ … Continue reading

Posted in opinion | Tagged , , , , , , | 3 Comments