กระดูกอเมริกัน: รวมเรื่องสั้นจากนักเขียนซีไรต์ลาว

atc10051217280189

Book Review โดย สุทธิดา มะลิแก้ว

“…มนุษยธรรมได้ทำให้ข้าพเจ้าให้ความช่วยเหลือแก่ท่าน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องอาหารการกิน  ให้ที่พักอาศัยหรือให้การคุ้มครอง อย่างไรก็ดี ขอความกรุณาได้นำเอาจิตใจมนุษยธรรมนี้ของข้าพเจ้าไปพบกับผู้ใดผู้หนึ่งที่พอจะเข้าใจ ข้าพเจ้าได้ และกรุณาจัดส่งเศษกระดูกเหล่านี้กลับไปถึงบ้านสู่ญาติพี่น้องอเมริกัน รัฐบาลของข้าพเจ้าได้แสดงความจริงใจทำบุญกุสลนี้โดยไม่ถือเป็นบุญคุณแต่ประการใด  ขอบคุณมากๆที่ท่านมาหอบเอากระดูกผู้รุกราน ผู้ไม่พึงปรารถนากลับไป…”

คำกล่าวของบุดตาแก้ว ตัวละครเอกในเรื่อง “กระดูกอเมริกัน”กล่าวในตอนก่อนจบของเรื่องนี้กับกลุ่มผู้เชี่ยวชาญชาวอเมริกันที่มีขุดค้นกระดูกของทหารอเมริกันที่เสียชีวิตลงที่ลาวเมื่อครั้งสงครามอินโดจีนก่อนที่จะนำมาสู่การเปลี่ยนแปลงการปกครองของลาวใน ค.ศ. 1975 (2518) ที่สะท้อนให้เห็นถึงความรู้สึกนึกคิดของผู้เขียนที่มีต่อประเด็นเด็น

ในเรื่องกระดูกอเมริกัน ที่เขียนขึ้นโดย บุนทะนอง ซมไซผน มีหลายตอนที่สะท้อนความคิดเห็นของผู้เขียนที่มีต่อทหารและการปฎิบัติการของอเมริกา โดยผ่านตัวละครออกมา  เช่น  “  เขาคิดถึงพ่อแม่ผู้ให้กำเนิด พี่น้องครอบครัวของกองกระดูกในกระเป๋านี้ เขาคงกระวนกระวายนั่งร้องห่มร้องไห้ฟูมฟายน้ำตาอย่างไม่เป็นสุข นอนทุกข์ทรมาณรอคอยเศษศพ  เศษกระดูก เศษผัวหรือเศษคู่รัก แต่พวกเขาขาดสิทธิไปอย่างหนึ่ง คือจะมาคียดแค้นชิงชังไม่ได้ อยู่ตรงนี้ ที่นี่ พ่อแม่ของบุดตาแก้ว ไม่ได้เอาเครื่องบินไปทิ้งระเบิดที่วอชิงตัน หรือ นิวยอร์ค แต่ลูกชายของพวกเขานำความตายข้ามทวีปมาเผาผลาญดินแดนด้อยพัฒนา เข่นฆ่าประชาชนที่ไร้เดียงสา..”

เรื่องสั้นเรื่องนี้ “ กระดูกอเมริกัน” ไม่ได้เพิ่งจะเขียนในตอนนี้แต่เป็นเรื่องสั้นที่ บุนทะนอง ซมไซผน เคยเขียนเอาไว้ตั้งแต่ปี  1988   (2531)  ปีที่ลาวเริ่มต้นยุคจินตนาการใหม่คือจะเริ่มเปิดประเทศในทางเศรษฐกิจกับประเทศที่เป็นเสรีนิยมมากขึ้น แต่ความบอบช้ำอันเกิดจากสงครามนั้นคิดว่าชาวลาวโดยเฉพาะอย่างยิ่งนักเขียนผู้ที่อยู่ในช่วงนั้นได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์สงครามคงยังไม่ลืมความรู้สึกเจ็บปวดเหล่านั้น

เรื่องนี้กระดูอเมริกัน นั้นได้ตีพิมพ์เป็นภาษาลาวในรวมเรื่องสั้นชุมแรงใจ และเรื่องนี้ถูกนำมาแปลและตีพิมพ์เป็นภาษาไทยครั้งแรกที่หนังสือพิมพ์สยามรัฐ สัปดาห์วิจารณ์  ฉบับที่ 23 ปีที่ 37  ปี 1991  ในปี 1991 ก็มีการรวมเรื่องสั้นชุด กระดูกอเมริกัน และ ในปี  2011  ก็ได้มีการปรับปรุงรวมเรื่องสั้นชุดนี้ขึ้นมาใหม่อีกครั้ง เมื่อบุนทะนอง ซมไซผน ได้รับรางวัลศิลปินดีเด่นแห่งชาติลาว และได้รับรางวัลนักเขียนซีไรต์ลาวและแปลเป็นภาษาไทยโดยจินตรัย นักแปลดีเด่นรางวัลสุรินทราชาจากสมาคมการแปลและล่ามแห่งประเทศไทยไทย ปี 2554

ภายในเล่มที่ปรับปรุงใหม่และแปลเป็นภาษาไทยนี้ ได้รวมเอาผลงานเรื่องสั้นหลากหลายแนวถึง  19  เรื่องที่เขียนโดยบุนทะนอง ซมไซผน ผู้ที่ใช้วีวิตในแวดวงการเขียนมานานเกือบ 4  ทศวรรษ

กระดูกอเมริกันเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงความเจ็บช้ำเนื่องจากภาพขอการทำลายล้างนั้นยังคงผ่านไปได้ไม่นาน เราจะเห็นถึงถ้อยคำสำนวนที่มีการประชดประชันอยู่ในการใช้ภาษา นอกจากนั้นยังมีเรื่องอื่นๆที่สะท้อนให้เห็นสถานการณ์ที่เกิดขึ้นกับคนลาวในปัจจุบัน  เช่น  เรื่อง ในอ้อมกอดของความมืด ที่เล่าเรื่องราวเด็กสาวที่มีความหวังที่จะหารายได้ให้กับครอบครัวเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น แต่ก็ต้องมาถูกนายหน้าหลอกมาขายแรงงายอยู่ในประเทศไทยและตกเป็นเหยื่อการค้ามนุษย์โดยถูกกังกขังหน่วงเหนี่ยวและบังคับใช้แรงงานโดยไม่มีวันหยุดพักผ่อนและไม่ได้รับเงินเดือน และในที่สุดแรงงานก็ถูกช่วยเหลือออกมาและได้ไปฝึกอบรมอาชีพที่บ้านเกร็ดตระการก่อนที่จะถูกส่งตัวกลับไปประเทศลาว ซึ่งเรื่องเหล่านี้ไม่ได้เป็นสิ่งสมมติขึ้นเองของผู้เขียน เพราะข่าวคราวแบบนี้เราได้ยินอยู่เสมอๆ

รวมทั้งมีเรื่องที่สนุกๆที่สะท้อนให้เห็นว่าในประเทศลาวนั้นต้องมีการติดต่อเกี่ยวพันกับชาติต่างๆมากมาย ในเรื่อง “ลูกสาวคนสุดท้อง” ที่พ่อเฒ่าอดีตทหารผ่านศึก ที่มีลูกเขยและสะใภ้ นานาชาติ ทั้งไทย อเมริกัน เวียดนาม และจีน จนทำเอาพ่อเฒ่าเรียกชื่อไม่ถูกกันเลยทีเดียว

นอกจากนั้นก็ยังมีเรื่องที่ให้แง่คิดที่เป็นปรัชญาชีวิตได้อย่างดี เช่น เรื่อง แร้งชรากับดาบสหนุ่ม หรือเรื่องวิเวกและสันโดษ เป็นต้น เรียกได้ว่าหนังสือเล่มนี้มีครบทุกรสชาติ ให้ทั้งความรู้และแง่คิด รวมทั้งมีความงามในเชิงวรรณศิลป์และศิลปะการเล่าเรื่องในรูปแบบของการเขียนเรื่องสั้น

ถึงวันนี้เรามักจะพูดกันเสมอว่าเราจะเป็นประชาคมอาเซียนคือเราจะเป็นคนบ้านเดียวกันแล้ว ถึงเวลาที่จะรู้จักสมาชิกในบ้านกันให้ดีพอ ทางหนึ่งคือการเรียนรู้จากวรรณกรรมนี่และ และ สมาชิกที่ใกล้ชิดกันมากที่สุดแต่ไม่แน่ใจว่าเราจะเข้าใจเขาดีพอหรือยัง แนะนำให้ผู้สนใจทั้งหลายลองอ่านหนังสือรวมเรื่องสั้นเล่มนี้ดูแล้วเราก็จะรู้จักทั้งผลงาน นักเขียน และ สังคมลาวได้มากขึ้น (10/05/2555)

——————————-
ข้อมูลจำเพาะ
ชื่อหนังสือ : กระดูกอเมริกัน
ผู้แต่ง            บุนทะนอง ซมไซผน  นักเขียนซีไรต์ลาวปี 2011  และศิลปินดีเด่นแห่งชาติลาว ปี  2011
แปลโดย  จินตรัย  นักแปลดีเด่นรางวัลสุรินทราชา 2011
จัดพิมพ์โดย Pajonphai Publishing
ปีที่พิมพ์  พ.ศ. 2555

This entry was posted in book review, mekong media's voice and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to กระดูกอเมริกัน: รวมเรื่องสั้นจากนักเขียนซีไรต์ลาว

  1. nokbindeaw says:

    อ่านแค่ review ผมก็รู้ตัวเองว่ายังไม่รู้จักเพื่อนบ้านสักเท่าไหร่เลยครับ

    • smksutthida says:

      การได้อ่านวรรณกรรมจะเป็นอีกวิธีหนึ่งช่วยให้ทำความรู้จักกับเพื่อนบ้านได้มากขึ้น

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s